Ο Νόμος 3305 για την Εφαρμογή της Ιατρικώς Υποβοηθούμενης Αναπαραγωγής, προβλέπει την έκδοση τριών Προεδρικών Διαταγμάτων. Συγκεκριμένα στο άρθρο 29, παράγραφος 5, ορίζεται ότι:
"Μέσα σε δώδεκα (12) μήνες από την έναρξη λειτουργίας της, η Αρχή εισηγείται στον Υπουργό Υγείας και Κοινωνικής Αλληλεγγύης την έκδοση των προεδρικών διαταγμάτων που προβλέπονται από τα άρθρα 16 παράγραφος 4, 17 παράγραφος 5 και 28 παράγραφος 1, καθορίζει τα στοιχεία των εντύπων ενημέρωσης και έγγραφης συναίνεσης που προβλέπονται στο άρθρο 5 παράγραφος 3, καθώς και τον τρόπο ελέγχου των Μ.Ι.Υ.Α. και των Τραπεζών Κρυοσυντήρησης που προβλέπεται στο άρθρο 20 παράγραφος 1α."
Το πρώτο Π.Δ. αφορά τους όρους και τις προϋποθέσεις λειτουργίας των Μονάδων Ιατρικώς Υποβοηθούμενης Αναπαραγωγής (άρθρο 16, παράγραφος 4):
"Με Προεδρικό Διάταγμα, που εκδίδεται με πρόταση του Υπουργού Υγείας και Κοινωνικής Αλληλεγγύης, ύστερα από εισήγηση της Αρχής, καθορίζονται οι λοιποί όροι και οι προϋποθέσεις που πρέπει να συντρέχουν για τη χορήγηση άδειας ίδρυσης και λειτουργίας Μ.Ι.Υ.Α., η διαδικασία χορήγησης και ανάκλησής της, καθώς και κάθε άλλη σχετική λεπτομέρεια."
Το δεύτερο αφορά τους όρους και τις προϋποθέσεις λειτουργίας των Τραπεζών Κρυοσυντήρησης (άρθρο 17, παράγραφος 5):
"Με Προεδρικό Διάταγμα, που εκδίδεται με πρόταση του Υπουργού Υγείας και Κοινωνικής Αλληλεγγύης, ύστερα από εισήγηση της Αρχής, καθορίζονται οι λοιποί όροι και οι προϋποθέσεις που πρέπει να συντρέχουν για τη χορήγηση άδειας ίδρυσης και λειτουργίας Τράπεζας Κρυοσυντήρησης, η διαδικασία χορήγησης και ανάκλησής της, καθώς και κάθε άλλη σχετική λεπτομέρεια."
Και το τρίτο την κάλυψη των εξόδων από τα ασφαλιστικά ταμεία (άρθρο 28):
Άρθρο 28
Ασφαλιστική κάλυψη
1. Με Προεδρικό Διάταγμα, που εκδίδεται με πρόταση των Υπουργών Απασχόλησης και Κοινωνικής Προστασίας, Υγείας και Κοινωνικής Αλληλεγγύης και των συναρμόδιων Υπουργών, ύστερα από γνώμη της Αρχής, καθορίζονται οι όροι, οι προϋποθέσεις και η απαιτούμενη διαδικασία για την κάλυψη από τους ασφαλιστικούς οργανισμούς των δαπανών εφαρμογής των μεθόδων Ι.Υ.Α. και των συναφών τεχνικών, καθώς και η κάλυψη των ανασφάλιστων δικαιούχων από το πρόγραμμα κοινωνικής πρόνοιας.
2. Με το ίδιο Προεδρικό Διάταγμα καθορίζονται οι δικαιούχοι των παροχών μητρότητας, τις οποίες χορηγούν οι ασφαλιστικοί οργανισμοί και τα δικαιώματα που σχετίζονται με τους όρους και τις συνθήκες εργασίας, σε περίπτωση παρένθετης μητρότητας.
Εμφάνιση αναρτήσεων με ετικέτα Νομοθεσία. Εμφάνιση όλων των αναρτήσεων
Εμφάνιση αναρτήσεων με ετικέτα Νομοθεσία. Εμφάνιση όλων των αναρτήσεων
29.10.07
26.10.07
«Αγνωστες» και ανεξέλεγκτες οι τράπεζες σπέρματος
Από τον Ελεύθερο Τύπο - Κυριακή, 21.10.07
Υπάρχουν κάποιες τράπεζες διαφορετικές από τις άλλες, που δεν περιμένεις στην ουρά. Το «θησαυροφυλάκιό» τους κρύβει δοκιμαστικούς σωλήνες που χωρούν την ελπίδα για τη δημιουργία μιας ζωής. Στόχος η απόκτηση ενός παιδιού. Επίτευξη στόχου, με μια λέξη «ευτυχία». Ο δικός μας στόχος, από την άλλη, δεν επιτεύχθηκε ποτέ…
Η προσπάθεια να καταγράψουμε τις τράπεζες σπέρματος δημιουργώντας ένα χρηστικό οδηγό έπεσε στο κενό. Λειτουργούν στην Ελλάδα από τις αρχές της δεκαετίας του ’90 – που άνοιξαν οι πρώτες στην Αθήνα – ο αριθμός τους όμως είναι άγνωστος, για έναν παράλογο λόγο: ο αρμόδιος φορέας – η Εθνική Αρχή Ιατρικώς Υποβοηθούμενης Αναπαραγωγής – δεν έχει γραμματειακή υποστήριξη! Ολα όσα αφορούν τις τράπεζες σπέρματος ρυθμίζονται με το νόμο 3305/2005, που ορίζει, μεταξύ άλλων, ότι η ανεξάρτητη Αρχή που έχει ιδρυθεί έχει ως υποχρέωση να καταγράψει τις μονάδες υποβοηθούμενης αναπαραγωγής και τις τράπεζες γενετικού υλικού, μεταξύ των οποίων, βέβαια, και τις τράπεζες σπέρματος. «Αυτή η διαδικασία δεν έχει ολοκληρωθεί, καθώς η Αρχή δεν είχε και δεν έχει την απαραίτητη στελέχωση και υλικοτεχνική υποδομή. Ως εκ τούτου δεν υπάρχει εθνικό μητρώο των τραπεζών και άρα κανείς δεν ξέρει πόσες ακριβώς είναι. Η Εθνική Αρχή έχει ζητήσει να δηλωθούν, αλλά για να γίνει επακριβής καταγραφή και επεξεργασία των στοιχείων απαιτείται γραμματειακή υποστήριξη, την οποία δεν έχουμε μέχρι και σήμερα. Ελπίζουμε ότι ο υπουργός Υγείας θα μας στηρίξει, διαφορετικά δεν μπορούμε να κάνουμε τίποτα», εξηγεί ο αναπληρωτής πρόεδρος της Εθνικής Αρχής και πρόεδρος της Συνομοσπονδίας Εταιρειών Γονιμότητας (IFFS) κ. Βασίλης Ταρλατζής, καθηγητής Μαιευτικής - Γυναικολογίας και Ανθρώπινης Αναπαραγωγής στο Αριστοτέλειο Πανεπιστήμιο Θεσσαλονίκης. Ο ίδιος επισημαίνει ότι τράπεζες σπέρματος δεν υπάρχουν σε κρατικά ή πανεπιστημιακά νοσοκομεία, οπότε όλες είναι ιδιωτικές. Εκ των ιδιοκτητριών βιοϊατρικού ινστιτούτου που διαθέτει τράπεζα σπέρματος –και μάλιστα μία από τις πρώτες στη χώρα– η βιοχημικός κυρία Πέννυ Αμπατζή, περιγράφει πως σήμερα κάθε κέντρο εξωσωματικής γονιμοποίησης διαθέτει τράπεζα, «αφού χρειάζεται να κάνει κατάψυξη και συντήρηση σπέρματος για να μπορεί και να το δώσει», και υπολογίζει πως μόνο στην Αθήνα υπάρχουν πάνω από 35 τέτοια κέντρα. Τα δείγματα καταψύχονται, φυλάσσονται και συντηρούνται σε ειδικές θερμομονωτικές φιάλες που περιέχουν υγρό άζωτο και διατηρούν τη θερμοκρασία στους - 196°C. Η κατάψυξη γίνεται σταδιακά και με τη χρήση ειδικών υλικών, τα οποία προστατεύουν τα σπερματοζωάρια από τη δημιουργία κρυστάλλων που θα τα καταστρέψουν. Στη θερμοκρασία αυτή πρακτικά δεν υπάρχουν απώλειες για όσο χρονικό διάστημα κι αν περάσει. Το σπέρμα υφίσταται αλλοίωση στη φάση ψύξης-απόψυξης, οπότε και πρέπει να απορριφθεί.
Οριο στις προσφορές
Ο νόμος ορίζει ότι ανάλογα με το μέγεθος της πόλεως στην οποία χρησιμοποιείται το σπέρμα ο δότης μπορεί να κάνει δωρεά μέχρι και δέκα φορές, όπως για παράδειγμα στην Αθήνα. Ο αριθμός στις μικρότερες πόλεις μειώνεται, ώστε ο κίνδυνος να συναντηθούν και να παντρευτούν τα «αδέλφια» να είναι απειροελάχιστος, ενώ γίνονται και ανταλλαγές σπέρματος με χώρες του εξωτερικού. «Η κοινοτική οδηγία, που επίκειται να ενσωματωθεί στο Εθνικό Δίκαιο, σκοπεύει ακριβώς στην ασφαλή διακίνηση γενετικού υλικού, στο οποίο εμπίπτει και το σπέρμα, ανάμεσα στις χώρες της Ευρωπαϊκής Ενωσης. Ωστόσο, η τράπεζα που θα αποστείλει από εδώ θα πρέπει να πληροί όλες τις ευρωπαϊκές προδιαγραφές που ορίζονται στην ευρωπαϊκή ντιρεκτίβα για να μπορεί να διασφαλιστεί ότι όλα γίνονται όπως πρέπει», επισημαίνει ο κ. Ταρλατζής.
Μέχρι στιγμής δεν έχει ελεγχθεί πόσοι δότες υπάρχουν ή έχουν υπάρξει στην Ελλάδα, αφού δεν έχει αναπτυχθεί σύστημα καταγραφής. Εφόσον η ανεξάρτητη Αρχή προχωρήσει σε αυτό το έργο, θα μεταφερθούν τα στοιχεία απ’ όλες τις τράπεζες σε άκρως απόρρητο αρχείο, το οποίο θα φυλάσσεται από την ίδια την Αρχή. Στις αρμοδιότητές της εξάλλου είναι και το εθνικό σύστημα καταγραφής όλων των προσπαθειών υποβοηθούμενης αναπαραγωγής, δηλαδή εξωσωματικής γονιμοποίησης και σπερματέγχυσης με σπέρμα του συζύγου, συντρόφου δότη ή ωάρια δότριας. Η δημιουργία τραπεζών ωαρίων βρίσκεται ακόμη σε ερευνητικό στάδιο, γιατί είναι τεχνικά πιο δύσκολη η κατάψυξή τους.
Μειώνεται κάθε χρόνο η ζήτηση
Τα προβλήματα ποιότητας σπέρματος είναι κατεξοχήν ο λόγος που θα οδηγήσει ένα ζευγάρι στη λύση της τράπεζας. Στην πραγματικότητα, η ζήτηση σπέρματος έχει μειωθεί σημαντικά αφότου το 1992 αναπτύχθηκε η τεχνική της μικρογονιμοποίησης ή ενδοωαριακής έγχυσης σπερματοζωαρίων, που έδωσε λύση στη συντριπτική πλειονότητα των υπογόνιμων ζευγαριών με ανάλογα προβλήματα.
Οπως εξηγεί ο αναπληρωτής πρόεδρος της Εθνικής Αρχής Ιατρικώς Υποβοηθούμενης Αναπαραγωγής καθηγητής κ. Βασίλης Ταρλατζής, σήμερα ζήτηση υπάρχει μόνο σε περιπτώσεις όπου το ζευγάρι δεν θέλει να υποβληθεί η σύζυγος σε εξωσωματική γονιμοποίηση, αφού η χρήση σπέρματος δότη στο πλαίσιο της σπερματέγχυσης είναι μια πολύ πιο απλή διαδικασία. Υπάρχουν περιστατικά όπου ο σύζυγος δεν έχει κανένα σπερματοζωάριο ούτε στην εκσπερμάτιση ούτε σε δείγμα βιοψίας όρχεων, οπότε δεν μπορεί να εφαρμοστεί η μέθοδος της μικρογονιμοποίησης, ενώ σπέρμα δότη χρησιμοποιείται και σε περίπτωση γενετικού νοσήματος του άντρα, προκειμένου να μη μεταδοθεί το νόσημα στο παιδί.
Κατά πόσο όμως είναι δεκτικοί οι άνδρες σε αυτήν τη λύση; «Δεν είναι εύκολο για εκείνους», απαντά η κ. Αμπατζή, που με τους συνεργάτες της δημιούργησαν τράπεζα σπέρματος πριν από 18 χρόνια. «Βλέπεις άντρες να αρνούνται, παρά την εμμονή των γυναικών ή να παίρνουν οι ίδιοι την πρωτοβουλία να καταφύγουν σε τράπεζα σπέρματος. Βλέπεις γυναίκες να λένε όχι στην εύκολη λύση, γιατί αισθάνονται ότι προδίδουν το σύντροφό τους, και να προτιμούν να μπουν σε διαδικασία εξωσωματικής γονιμοποίησης, με πολύ χαμηλές πιθανότητες. Βλέπεις όμως και ζευγάρια αποφασισμένα και πεπεισμένα ότι η οικογένεια μετράει πιο πολύ από έναν βιολογικό παράγοντα». Ο δότης έχει το δικαίωμα να γνωρίζει αν ένα παιδί έχει γεννηθεί ως αποτέλεσμα δικής του δωρεάς, όχι όμως και την ταυτότητά του.
Υπάρχουν κάποιες τράπεζες διαφορετικές από τις άλλες, που δεν περιμένεις στην ουρά. Το «θησαυροφυλάκιό» τους κρύβει δοκιμαστικούς σωλήνες που χωρούν την ελπίδα για τη δημιουργία μιας ζωής. Στόχος η απόκτηση ενός παιδιού. Επίτευξη στόχου, με μια λέξη «ευτυχία». Ο δικός μας στόχος, από την άλλη, δεν επιτεύχθηκε ποτέ…Η προσπάθεια να καταγράψουμε τις τράπεζες σπέρματος δημιουργώντας ένα χρηστικό οδηγό έπεσε στο κενό. Λειτουργούν στην Ελλάδα από τις αρχές της δεκαετίας του ’90 – που άνοιξαν οι πρώτες στην Αθήνα – ο αριθμός τους όμως είναι άγνωστος, για έναν παράλογο λόγο: ο αρμόδιος φορέας – η Εθνική Αρχή Ιατρικώς Υποβοηθούμενης Αναπαραγωγής – δεν έχει γραμματειακή υποστήριξη! Ολα όσα αφορούν τις τράπεζες σπέρματος ρυθμίζονται με το νόμο 3305/2005, που ορίζει, μεταξύ άλλων, ότι η ανεξάρτητη Αρχή που έχει ιδρυθεί έχει ως υποχρέωση να καταγράψει τις μονάδες υποβοηθούμενης αναπαραγωγής και τις τράπεζες γενετικού υλικού, μεταξύ των οποίων, βέβαια, και τις τράπεζες σπέρματος. «Αυτή η διαδικασία δεν έχει ολοκληρωθεί, καθώς η Αρχή δεν είχε και δεν έχει την απαραίτητη στελέχωση και υλικοτεχνική υποδομή. Ως εκ τούτου δεν υπάρχει εθνικό μητρώο των τραπεζών και άρα κανείς δεν ξέρει πόσες ακριβώς είναι. Η Εθνική Αρχή έχει ζητήσει να δηλωθούν, αλλά για να γίνει επακριβής καταγραφή και επεξεργασία των στοιχείων απαιτείται γραμματειακή υποστήριξη, την οποία δεν έχουμε μέχρι και σήμερα. Ελπίζουμε ότι ο υπουργός Υγείας θα μας στηρίξει, διαφορετικά δεν μπορούμε να κάνουμε τίποτα», εξηγεί ο αναπληρωτής πρόεδρος της Εθνικής Αρχής και πρόεδρος της Συνομοσπονδίας Εταιρειών Γονιμότητας (IFFS) κ. Βασίλης Ταρλατζής, καθηγητής Μαιευτικής - Γυναικολογίας και Ανθρώπινης Αναπαραγωγής στο Αριστοτέλειο Πανεπιστήμιο Θεσσαλονίκης. Ο ίδιος επισημαίνει ότι τράπεζες σπέρματος δεν υπάρχουν σε κρατικά ή πανεπιστημιακά νοσοκομεία, οπότε όλες είναι ιδιωτικές. Εκ των ιδιοκτητριών βιοϊατρικού ινστιτούτου που διαθέτει τράπεζα σπέρματος –και μάλιστα μία από τις πρώτες στη χώρα– η βιοχημικός κυρία Πέννυ Αμπατζή, περιγράφει πως σήμερα κάθε κέντρο εξωσωματικής γονιμοποίησης διαθέτει τράπεζα, «αφού χρειάζεται να κάνει κατάψυξη και συντήρηση σπέρματος για να μπορεί και να το δώσει», και υπολογίζει πως μόνο στην Αθήνα υπάρχουν πάνω από 35 τέτοια κέντρα. Τα δείγματα καταψύχονται, φυλάσσονται και συντηρούνται σε ειδικές θερμομονωτικές φιάλες που περιέχουν υγρό άζωτο και διατηρούν τη θερμοκρασία στους - 196°C. Η κατάψυξη γίνεται σταδιακά και με τη χρήση ειδικών υλικών, τα οποία προστατεύουν τα σπερματοζωάρια από τη δημιουργία κρυστάλλων που θα τα καταστρέψουν. Στη θερμοκρασία αυτή πρακτικά δεν υπάρχουν απώλειες για όσο χρονικό διάστημα κι αν περάσει. Το σπέρμα υφίσταται αλλοίωση στη φάση ψύξης-απόψυξης, οπότε και πρέπει να απορριφθεί.
Οριο στις προσφορές
Ο νόμος ορίζει ότι ανάλογα με το μέγεθος της πόλεως στην οποία χρησιμοποιείται το σπέρμα ο δότης μπορεί να κάνει δωρεά μέχρι και δέκα φορές, όπως για παράδειγμα στην Αθήνα. Ο αριθμός στις μικρότερες πόλεις μειώνεται, ώστε ο κίνδυνος να συναντηθούν και να παντρευτούν τα «αδέλφια» να είναι απειροελάχιστος, ενώ γίνονται και ανταλλαγές σπέρματος με χώρες του εξωτερικού. «Η κοινοτική οδηγία, που επίκειται να ενσωματωθεί στο Εθνικό Δίκαιο, σκοπεύει ακριβώς στην ασφαλή διακίνηση γενετικού υλικού, στο οποίο εμπίπτει και το σπέρμα, ανάμεσα στις χώρες της Ευρωπαϊκής Ενωσης. Ωστόσο, η τράπεζα που θα αποστείλει από εδώ θα πρέπει να πληροί όλες τις ευρωπαϊκές προδιαγραφές που ορίζονται στην ευρωπαϊκή ντιρεκτίβα για να μπορεί να διασφαλιστεί ότι όλα γίνονται όπως πρέπει», επισημαίνει ο κ. Ταρλατζής.
Μέχρι στιγμής δεν έχει ελεγχθεί πόσοι δότες υπάρχουν ή έχουν υπάρξει στην Ελλάδα, αφού δεν έχει αναπτυχθεί σύστημα καταγραφής. Εφόσον η ανεξάρτητη Αρχή προχωρήσει σε αυτό το έργο, θα μεταφερθούν τα στοιχεία απ’ όλες τις τράπεζες σε άκρως απόρρητο αρχείο, το οποίο θα φυλάσσεται από την ίδια την Αρχή. Στις αρμοδιότητές της εξάλλου είναι και το εθνικό σύστημα καταγραφής όλων των προσπαθειών υποβοηθούμενης αναπαραγωγής, δηλαδή εξωσωματικής γονιμοποίησης και σπερματέγχυσης με σπέρμα του συζύγου, συντρόφου δότη ή ωάρια δότριας. Η δημιουργία τραπεζών ωαρίων βρίσκεται ακόμη σε ερευνητικό στάδιο, γιατί είναι τεχνικά πιο δύσκολη η κατάψυξή τους.
Μειώνεται κάθε χρόνο η ζήτηση
Τα προβλήματα ποιότητας σπέρματος είναι κατεξοχήν ο λόγος που θα οδηγήσει ένα ζευγάρι στη λύση της τράπεζας. Στην πραγματικότητα, η ζήτηση σπέρματος έχει μειωθεί σημαντικά αφότου το 1992 αναπτύχθηκε η τεχνική της μικρογονιμοποίησης ή ενδοωαριακής έγχυσης σπερματοζωαρίων, που έδωσε λύση στη συντριπτική πλειονότητα των υπογόνιμων ζευγαριών με ανάλογα προβλήματα.
Οπως εξηγεί ο αναπληρωτής πρόεδρος της Εθνικής Αρχής Ιατρικώς Υποβοηθούμενης Αναπαραγωγής καθηγητής κ. Βασίλης Ταρλατζής, σήμερα ζήτηση υπάρχει μόνο σε περιπτώσεις όπου το ζευγάρι δεν θέλει να υποβληθεί η σύζυγος σε εξωσωματική γονιμοποίηση, αφού η χρήση σπέρματος δότη στο πλαίσιο της σπερματέγχυσης είναι μια πολύ πιο απλή διαδικασία. Υπάρχουν περιστατικά όπου ο σύζυγος δεν έχει κανένα σπερματοζωάριο ούτε στην εκσπερμάτιση ούτε σε δείγμα βιοψίας όρχεων, οπότε δεν μπορεί να εφαρμοστεί η μέθοδος της μικρογονιμοποίησης, ενώ σπέρμα δότη χρησιμοποιείται και σε περίπτωση γενετικού νοσήματος του άντρα, προκειμένου να μη μεταδοθεί το νόσημα στο παιδί.
Κατά πόσο όμως είναι δεκτικοί οι άνδρες σε αυτήν τη λύση; «Δεν είναι εύκολο για εκείνους», απαντά η κ. Αμπατζή, που με τους συνεργάτες της δημιούργησαν τράπεζα σπέρματος πριν από 18 χρόνια. «Βλέπεις άντρες να αρνούνται, παρά την εμμονή των γυναικών ή να παίρνουν οι ίδιοι την πρωτοβουλία να καταφύγουν σε τράπεζα σπέρματος. Βλέπεις γυναίκες να λένε όχι στην εύκολη λύση, γιατί αισθάνονται ότι προδίδουν το σύντροφό τους, και να προτιμούν να μπουν σε διαδικασία εξωσωματικής γονιμοποίησης, με πολύ χαμηλές πιθανότητες. Βλέπεις όμως και ζευγάρια αποφασισμένα και πεπεισμένα ότι η οικογένεια μετράει πιο πολύ από έναν βιολογικό παράγοντα». Ο δότης έχει το δικαίωμα να γνωρίζει αν ένα παιδί έχει γεννηθεί ως αποτέλεσμα δικής του δωρεάς, όχι όμως και την ταυτότητά του.
Αντίστοιχα, απόρρητα είναι, σύμφωνα με το νόμο, και τα στοιχεία ταυτότητας των δοτών. Ο κ. Ταρλατζής ξεκαθαρίζει πως, αν χρειαστεί, μπορούν να δοθούν πληροφορίες ιατρικής φύσεως, που όμως δεν οδηγούν στην ταυτότητα του δότη.
Σε περίπτωση διεκδίκησης της πατρότητας, ο νόμος 3089 ορίζει ότι, εφόσον ο σύζυγος έχει δώσει εγγράφως τη συγκατάθεσή του ή ο σύντροφος σε περίπτωση εγκυμοσύνης εκτός γάμου έχει συναινέσει με συμβολαιογραφική πράξη, τότε αυτομάτως αναγνωρίζεται ως ο νόμιμος πατέρας.
της ΚΩΝΣΤΑΝΤΙΝΑΣ ΓΑΡΝΕΛΗ
ΦΩΤΟ: ΧΡΗΣΤΟΣ ΚΙΣΑΤΖΕΚΙΑΝ
Ελεύθερος Τύπος
1.10.07
Θα το δούμε ποτέ αυτό το Προεδρικό Διάταγμα;
Διαβάζουμε στο άρθρο 28 του ν. 3305/2005:
"Με Προεδρικό Διάταγμα, που εκδίδεται με πρόταση των Υπουργών Απασχόλησης και Κοινωνικής Προστασίας, Υγείας και Κοινωνικής Αλληλεγγύης και των συναρμόδιων Υπουργών, ύστερα από γνώμη της Αρχής, καθορίζονται οι όροι, οι προϋποθέσεις και η απαιτούμενη διαδικασία για την κάλυψη από τους ασφαλιστικούς οργανισμούς των δαπανών εφαρμογής των μεθόδων Ι.Υ.Α. και των συναφών τεχνικών, καθώς και η κάλυψη των ανασφάλιστων δικαιούχων από το πρόγραμμα κοινωνικής πρόνοιας."
Ο νόμος ψηφίστηκε τον Ιανουάριο του 2005 και όσον αφορά την έναρξη ισχύος του, διαβάζουμε στο άρθρο 33 ότι "Η ισχύς του νόμου αυτού αρχίζει από τη δημοσίευσή του στην Εφημερίδα της Κυβερνήσεως, εκτός αν ορίζεται διαφορετικά σε επί μέρους διατάξεις του. Παραγγέλλομε τη δημοσίευση του παρόντος στην Εφημερίδα της Κυβερνήσεως και την εκτέλεσή του ως νόμου του Κράτους."
Τον Ιανουάριο του 2008, σε 3 μήνες από τώρα, ο νόμος 3305 για την Εφαρμογή της Ιατρικώς Υποβοηθούμενης Αναπαραγωγής θα μετράει 3 χρόνια ισχύος. Καθώς και 3 χρόνια μη εφαρμογής.
Όπως πολλά ζευγάρια ανάμεσα στα 7.000 που αναγκάζονται να υποβληθούν σε εξωσωματική γονιμοποίηση, περιμένουμε κι εμείς αυτό το Προεδρικό Διάταγμα και διερωτώμαστε πότε επιτέλους θα το δούμε έχοντας βάσιμες υποψίες ότι μπορεί να μη το δούμε και ποτέ.
Διαβάσαμε, ακούσαμε, είδαμε τον υπουργό Υγείας κ. Αβραμόπουλο να λέει στις αρχές Μαΐου:
"Υποστηρίζουμε τη νέα οικογένεια, προτείνουμε την ολοκληρωμένη κάλυψη από τα ασφαλιστικά ταμεία όλων των προσπαθειών για εξωσωματική γονιμοποίηση" είπε χαρακτηριστικά ο υπουργός Υγείας Δημήτρης Αβραμόπουλος.
"Η νέα πολιτική", είπε στον ΑΝΤ1 ο Δημήτρης Αβραμόπουλος "είναι η στήριξη της οικογένειας και των υπογόνιμων ζευγαριών, αλλά και η αντιμετώπιση της υπογεννητικότητας". Γι αυτό και η απόφαση, "υπογράμμισε", του υπουργείου
Υγείας, να καλύπτονται εξ ολοκλήρου τα έξοδα της εξωσωματικής γονιμοποίησης στα ζευγάρια που προσπαθούν να αποκτήσουν παιδί.
Απομένουν για την εφαρμογή του νόμου τα προεδρικά διατάγματα". Σύμφωνα με τον υπουργό, είναι θέμα των επόμενων δύο μηνών, ενώ συγκροτήθηκε και ανεξάρτητη επιστημονική επιτροπή.
Έλεγε λοιπόν τον Μάιο ο υπουργός ότι συγκροτήθηκε ανεξάρτητη επιστημονική επιτροπή, ξέλεγε η επιτροπή τον Ιούλιο ότι δεν μπορεί να λειτουργήσει...
Μάιο έλεγε ο υπουργός ότι τα προεδρικά διατάγματα είναι θέμα δύο μηνών, Οκτώβριος μπαίνει και συνεχίζουμε να ταλαιπωρούμαστε με τις γραφειοκρατικές διαδικασίες (σαν να ήταν λίγες οι ταλαιπωρίες που υφιστάμεθα) των ταμείων για να αποζημιωθούμε με 352,16 ευρώ (από τα 3.000 που δίνουμε για κάθε προσπάθεια).
Αν ο κ. Αβραμόπουλος μιλάει με την ίδια σοβαρότητα για το Προεδρικό Διάταγμα με αυτήν που μιλάει για την Ε.Α.Ι.Υ.Α., πολύ φοβούμαστε (μακάρι να βγούμε ψεύτες) ότι θα το δούμε όπως δεν είδαμε κανέναν έλεγχο να γίνεται σε καμμία Μ.Ι.Υ.Α. εδώ και δύο χρόνια από μια διακοσμητική Αρχή, όπως δεν είδαμε να εφαρμόζεται ο νόμος εδώ και τρία χρόνια.
Ας μην ξεχνάμε ότι, την εποχή των δηλώσεων Αβραμόπουλου, η χώρα κινούταν ήδη σε προεκλογικούς ρυθμούς, ότι ο κ. Αβραμόπουλος ήταν ανάμεσα σε αυτούς που ήθελαν γρήγορες εκλογές, ας μην ξεχνάμε τις πολιτικές σκοπιμότητες και τέλος το θράσος με το οποίο έχουμε συνηθίσει να εκτοξεύονται πανταχώθεν πλήθος κενών υποσχέσεων προεκλογικά.
Σε αυτό το πλαίσιο θα μπορούσαμε βάσιμα να υποθέσουμε ότι οι παραπάνω προτάσεις ήταν άλλο ένα προεκλογικό πυροτέχνημα προς άγραν ψήφων και άρα δεν έχουμε να περιμένουμε και πολλά προς την κατεύθυνση της υλοποίησης - την ουσία που μας καίει.
Θυμόμαστε ακόμη, δύο χρόνια νωρίτερα, τον κ. Πρωθυπουργό στην ομιλία του στην προ ημερησίας διατάξεως συζήτηση στη Βουλή με θέμα «Υγεία και Κοιννωνική Αλληλεγγύη», στις 18 Μαρτίου 2005:
"Διαμορφώθηκε το νομικό πλαίσιο για την κατοχύρωση των μεθόδων τεχνητής γονιμοποίησης, που μπορούν πλέον να εφαρμόζονται δωρεάν, αφού για πρώτη φορά καθορίζονται οι προϋποθέσεις για την πλήρη κάλυψη του κόστους, από τα Ασφαλιστικά Ταμεία. Είναι μια σημαντική αρωγή στα ζευγάρια - και ιδίως τα οικονομικά ασθενέστερα - που αντιμετωπίζουν σχετικά προβλήματα. Υπενθυμίζω ότι ήμασταν η μόνη χώρα στην Ε.Ε., που δεν είχε σχετικούς κανόνες"
Σημειώστε το "ΜΠΟΡΟΥΝ ΠΛΕΟΝ ΝΑ ΕΦΑΡΜΟΖΟΝΤΑΙ ΔΩΡΕΑΝ": για τον κ. Πρωθυπουργό το θέμα είναι λήξαν. Από τον Μάρτιο του 2005. Ενώ η Αρχή που απαιτείται τόσο για την περιφρούρηση του νομικού πλαισίου όσο και την έκδοση του Π.Δ. συστάθηκε 9 μήνες μετά και μέχρι τώρα δεν έχει λειτουργήσει. Όμως για τον κ. Πρωθυπουργό οι μέθοδοι τεχνητής γονιμοποίησης "ΜΠΟΡΟΥΝ ΠΛΕΟΝ ΝΑ ΕΦΑΡΜΟΖΟΝΤΑΙ ΔΩΡΕΑΝ" από το Μάρτιο του 2005. Πως να περιμένεις να γίνει το παραμικρό όταν τα πιο επίσημα χείλη στη χώρα λένε μέσα στη Βουλή ότι το θέμα τακτοποιήθηκε;
Πρόσθετοι σημαντικοί λόγοι που μας κάνουν να πιστεύουμε ότι αδίκως περιμένουμε να εκδοθεί το εν λόγω Προεδρικό Διάταγμα είναι και κάποιες πρακτικές "λεπτομέρειες":
Η προϋπόθεση της κρατικής διατίμησης.
Αν η πολιτεία αποφάσιζε την πλήρη κάλυψη των εξόδων εξωσωματικής, τούτο θα προϋπέθετε τον καθορισμό κρατικής διατίμησής της: το ποσόν δλδ. που κατά την κρίση του κράτους κοστίζει μια ιατρική πράξη και βάσει του οποίου αποζημιώνεται ο ασφαλισμένος. Αν η πολιτεία σκοπεύει να συνεισφέρει ουσιαστικά, τότε αυτή η κρατική διατίμηση θα πρέπει τόσο αρχικά όσο και σε βάθος χρόνου να ανταποκρίνεται στις τιμές που διαμορφώνει η δυναμική της αγοράς.
Η πραγματικότητα σήμερα μόνο τέτοια πρόθεση δεν αποδίδει στην πολιτεία: η τρέχουσα κρατική διατίμηση των ιατρικών πράξεων είναι ακόμη αυτή που είχε αρχικά οριστεί από το 1991 (Προεδρικό Διάταγμα 157, ΦΕΚ Α62 30.4.1991). Με αποτέλεσμα, η αφαίρεση σκωληκοειδίτιδας π.χ. να κοστολογείται - και επομένως ο ασφαλισμένος να αποζημιώνεται - με το εκπληκτικό ποσό των 8.800 δραχμών (δηλ. 26 ευρώ)!! Τη στιγμή που σε ιδιωτικό νοσοκομείο το πιθανότερο αντίτιμο για την επέμβαση αυτή είναι όντως περί τα 8.800. Ευρώ όμως.
Αν λοιπόν σήμερα ορίζοταν κρατική διατίμηση για την εξωσωματική, τι σχέση θα είχε με τα 3.000 ευρώ που χρεώνουν σήμερα οι περισσότερες εκ των Μ.Ι.Υ.Α.; Και μέσα σε ποιό χρονικό διάστημα θα αναπροσαρμόζοταν ώστε να μην φτάσει να είναι αστεία σε σχέση με το πραγματικό τίμημα;
Η καταβολή αποζημίωσης από ασφαλιστικά ταμεία.
Σε ποιον θα καταβάλονται οι αποδόσεις των δαπανών και μέσα σε πόσο χρόνο;
Με το παρόν καθεστώς, τα 352,16 ευρώ καταβάλλονται στους ασθενείς (η λέξη χρησιμοποιείται για χάρη συντομίας, η υπογονιμότητα δεν είναι ασθένεια) σε 20 εργάσιμες ημέρες. Τι θα γινόταν στην περίπτωση που η πολιτεία έκρινε ότι η απ' ευθείας καταβολή από το ταμείο στις Μ.Ι.Υ.Α. είναι προς το συμφέρον της;
Εδώ σηκώνει αρκετή έρευνα για να προσδιορίσει κανείς τους μέσους χρόνους που "πληρώνουν" τα ταμεία. Αν πάρουμε το παράδειγμα του πότε τα ασφαλιστικά ταμεία καταβάλουν τις οφειλές τους προς τα νοσοκομεία, τότε μπορεί να μιλήσουμε ακόμη και για χρόνια.
Σε κάθε περίπτωση, μία ρύθμιση που θα προέβλεπε την απ' ευθείας καταβολή των εξόδων της εξωσωματικής από τα ταμεία στις Μ.Ι.Υ.Α. θα τις μετέτρεπε αυτόματα από πωλώντες τοις μετρητοίς σε πωλώντες επί πιστώσει. Τούτο το τελευταίο, κατά τη γνώμη μας πάντα, δεν πιθανολογείται λόγω του ισχυρού λόμπι των μεγαλογιατρών.
Τέλος, ένας ακόμη πολύ σημαντικός ανασταλτικός παράγοντας για την έκδοση του Π.Δ. είναι η προτεραιότητα που θα έχει για ένα μεγάλο χρονικό διάστημα η ρύθμιση του ασφαλιστικού. Το υπουργείο Απασχόλησης που έχει την κύρια ευθύνη για το ασφαλιστικό, σύμφωνα με το νόμο είναι το τρίτο εμπλεκόμενο μέρος, μαζί με το υπουργείο Υγείας και την Ε.Α.Ι.Υ.Α., για την έκδοση του Π.Δ. και απ΄ ότι φαίνεται είναι και πολύ απασχολημένο για να δώσει την πρέπουσα σημασία.
Στο μεταξύ συνεχίζουμε τις προσπάθειές μας, ενώ σε κάποιους από εμάς τελειώνουν οι 3-4 προσπάθειες που καλύπτουν τα ταμεία (τα φάρμακα δλδ.), σε κάποιους από εμάς τελειώνουν τα χρήματα, σε κάποιους από εμάς τελειώνει το κουράγιο όταν είναι όλα εναντίον μας.
Μόνο από υποσχέσεις δεν θα ξεμείνουμε ποτέ - αυτές από τα στόματα των πολιτικών δεν τελειώνουν ποτέ.
Μάιο έλεγε ο υπουργός ότι τα προεδρικά διατάγματα είναι θέμα δύο μηνών, Οκτώβριος μπαίνει και συνεχίζουμε να ταλαιπωρούμαστε με τις γραφειοκρατικές διαδικασίες (σαν να ήταν λίγες οι ταλαιπωρίες που υφιστάμεθα) των ταμείων για να αποζημιωθούμε με 352,16 ευρώ (από τα 3.000 που δίνουμε για κάθε προσπάθεια).
Αν ο κ. Αβραμόπουλος μιλάει με την ίδια σοβαρότητα για το Προεδρικό Διάταγμα με αυτήν που μιλάει για την Ε.Α.Ι.Υ.Α., πολύ φοβούμαστε (μακάρι να βγούμε ψεύτες) ότι θα το δούμε όπως δεν είδαμε κανέναν έλεγχο να γίνεται σε καμμία Μ.Ι.Υ.Α. εδώ και δύο χρόνια από μια διακοσμητική Αρχή, όπως δεν είδαμε να εφαρμόζεται ο νόμος εδώ και τρία χρόνια.
Ας μην ξεχνάμε ότι, την εποχή των δηλώσεων Αβραμόπουλου, η χώρα κινούταν ήδη σε προεκλογικούς ρυθμούς, ότι ο κ. Αβραμόπουλος ήταν ανάμεσα σε αυτούς που ήθελαν γρήγορες εκλογές, ας μην ξεχνάμε τις πολιτικές σκοπιμότητες και τέλος το θράσος με το οποίο έχουμε συνηθίσει να εκτοξεύονται πανταχώθεν πλήθος κενών υποσχέσεων προεκλογικά.
Σε αυτό το πλαίσιο θα μπορούσαμε βάσιμα να υποθέσουμε ότι οι παραπάνω προτάσεις ήταν άλλο ένα προεκλογικό πυροτέχνημα προς άγραν ψήφων και άρα δεν έχουμε να περιμένουμε και πολλά προς την κατεύθυνση της υλοποίησης - την ουσία που μας καίει.
Θυμόμαστε ακόμη, δύο χρόνια νωρίτερα, τον κ. Πρωθυπουργό στην ομιλία του στην προ ημερησίας διατάξεως συζήτηση στη Βουλή με θέμα «Υγεία και Κοιννωνική Αλληλεγγύη», στις 18 Μαρτίου 2005:
"Διαμορφώθηκε το νομικό πλαίσιο για την κατοχύρωση των μεθόδων τεχνητής γονιμοποίησης, που μπορούν πλέον να εφαρμόζονται δωρεάν, αφού για πρώτη φορά καθορίζονται οι προϋποθέσεις για την πλήρη κάλυψη του κόστους, από τα Ασφαλιστικά Ταμεία. Είναι μια σημαντική αρωγή στα ζευγάρια - και ιδίως τα οικονομικά ασθενέστερα - που αντιμετωπίζουν σχετικά προβλήματα. Υπενθυμίζω ότι ήμασταν η μόνη χώρα στην Ε.Ε., που δεν είχε σχετικούς κανόνες"
Σημειώστε το "ΜΠΟΡΟΥΝ ΠΛΕΟΝ ΝΑ ΕΦΑΡΜΟΖΟΝΤΑΙ ΔΩΡΕΑΝ": για τον κ. Πρωθυπουργό το θέμα είναι λήξαν. Από τον Μάρτιο του 2005. Ενώ η Αρχή που απαιτείται τόσο για την περιφρούρηση του νομικού πλαισίου όσο και την έκδοση του Π.Δ. συστάθηκε 9 μήνες μετά και μέχρι τώρα δεν έχει λειτουργήσει. Όμως για τον κ. Πρωθυπουργό οι μέθοδοι τεχνητής γονιμοποίησης "ΜΠΟΡΟΥΝ ΠΛΕΟΝ ΝΑ ΕΦΑΡΜΟΖΟΝΤΑΙ ΔΩΡΕΑΝ" από το Μάρτιο του 2005. Πως να περιμένεις να γίνει το παραμικρό όταν τα πιο επίσημα χείλη στη χώρα λένε μέσα στη Βουλή ότι το θέμα τακτοποιήθηκε;
Πρόσθετοι σημαντικοί λόγοι που μας κάνουν να πιστεύουμε ότι αδίκως περιμένουμε να εκδοθεί το εν λόγω Προεδρικό Διάταγμα είναι και κάποιες πρακτικές "λεπτομέρειες":
Η προϋπόθεση της κρατικής διατίμησης.
Αν η πολιτεία αποφάσιζε την πλήρη κάλυψη των εξόδων εξωσωματικής, τούτο θα προϋπέθετε τον καθορισμό κρατικής διατίμησής της: το ποσόν δλδ. που κατά την κρίση του κράτους κοστίζει μια ιατρική πράξη και βάσει του οποίου αποζημιώνεται ο ασφαλισμένος. Αν η πολιτεία σκοπεύει να συνεισφέρει ουσιαστικά, τότε αυτή η κρατική διατίμηση θα πρέπει τόσο αρχικά όσο και σε βάθος χρόνου να ανταποκρίνεται στις τιμές που διαμορφώνει η δυναμική της αγοράς.
Η πραγματικότητα σήμερα μόνο τέτοια πρόθεση δεν αποδίδει στην πολιτεία: η τρέχουσα κρατική διατίμηση των ιατρικών πράξεων είναι ακόμη αυτή που είχε αρχικά οριστεί από το 1991 (Προεδρικό Διάταγμα 157, ΦΕΚ Α62 30.4.1991). Με αποτέλεσμα, η αφαίρεση σκωληκοειδίτιδας π.χ. να κοστολογείται - και επομένως ο ασφαλισμένος να αποζημιώνεται - με το εκπληκτικό ποσό των 8.800 δραχμών (δηλ. 26 ευρώ)!! Τη στιγμή που σε ιδιωτικό νοσοκομείο το πιθανότερο αντίτιμο για την επέμβαση αυτή είναι όντως περί τα 8.800. Ευρώ όμως.
Αν λοιπόν σήμερα ορίζοταν κρατική διατίμηση για την εξωσωματική, τι σχέση θα είχε με τα 3.000 ευρώ που χρεώνουν σήμερα οι περισσότερες εκ των Μ.Ι.Υ.Α.; Και μέσα σε ποιό χρονικό διάστημα θα αναπροσαρμόζοταν ώστε να μην φτάσει να είναι αστεία σε σχέση με το πραγματικό τίμημα;
Η καταβολή αποζημίωσης από ασφαλιστικά ταμεία.
Σε ποιον θα καταβάλονται οι αποδόσεις των δαπανών και μέσα σε πόσο χρόνο;
Με το παρόν καθεστώς, τα 352,16 ευρώ καταβάλλονται στους ασθενείς (η λέξη χρησιμοποιείται για χάρη συντομίας, η υπογονιμότητα δεν είναι ασθένεια) σε 20 εργάσιμες ημέρες. Τι θα γινόταν στην περίπτωση που η πολιτεία έκρινε ότι η απ' ευθείας καταβολή από το ταμείο στις Μ.Ι.Υ.Α. είναι προς το συμφέρον της;
Εδώ σηκώνει αρκετή έρευνα για να προσδιορίσει κανείς τους μέσους χρόνους που "πληρώνουν" τα ταμεία. Αν πάρουμε το παράδειγμα του πότε τα ασφαλιστικά ταμεία καταβάλουν τις οφειλές τους προς τα νοσοκομεία, τότε μπορεί να μιλήσουμε ακόμη και για χρόνια.
Σε κάθε περίπτωση, μία ρύθμιση που θα προέβλεπε την απ' ευθείας καταβολή των εξόδων της εξωσωματικής από τα ταμεία στις Μ.Ι.Υ.Α. θα τις μετέτρεπε αυτόματα από πωλώντες τοις μετρητοίς σε πωλώντες επί πιστώσει. Τούτο το τελευταίο, κατά τη γνώμη μας πάντα, δεν πιθανολογείται λόγω του ισχυρού λόμπι των μεγαλογιατρών.
Τέλος, ένας ακόμη πολύ σημαντικός ανασταλτικός παράγοντας για την έκδοση του Π.Δ. είναι η προτεραιότητα που θα έχει για ένα μεγάλο χρονικό διάστημα η ρύθμιση του ασφαλιστικού. Το υπουργείο Απασχόλησης που έχει την κύρια ευθύνη για το ασφαλιστικό, σύμφωνα με το νόμο είναι το τρίτο εμπλεκόμενο μέρος, μαζί με το υπουργείο Υγείας και την Ε.Α.Ι.Υ.Α., για την έκδοση του Π.Δ. και απ΄ ότι φαίνεται είναι και πολύ απασχολημένο για να δώσει την πρέπουσα σημασία.
Στο μεταξύ συνεχίζουμε τις προσπάθειές μας, ενώ σε κάποιους από εμάς τελειώνουν οι 3-4 προσπάθειες που καλύπτουν τα ταμεία (τα φάρμακα δλδ.), σε κάποιους από εμάς τελειώνουν τα χρήματα, σε κάποιους από εμάς τελειώνει το κουράγιο όταν είναι όλα εναντίον μας.
Μόνο από υποσχέσεις δεν θα ξεμείνουμε ποτέ - αυτές από τα στόματα των πολιτικών δεν τελειώνουν ποτέ.
9.8.07
Δυόμισι χρόνια μετά τη θέσπιση του ν. 3305/2005
Ανεξέλεγκτες και χωρίς άδεια οι μονάδες υποβοηθούμενης αναπαραγωγής
Ημερομηνία δημοσίευσης: 11 Ιουλίου 2007 5:08:23 μμ
Του ΔΗΜΗΤΡΗ ΚΑΡΑΓΙΩΡΓΟΥ
Χωρίς έλεγχο λειτουργούν στην Ελλάδα οι μονάδες υποβοηθούμενης αναπαραγωγής. Η Εθνική Αρχή Ιατρικώς Υποβοηθούμενης Αναπαραγωγής δεν είναι σε θέση να πραγματοποιήσει αυτοψίες και να χορηγήσει τις σχετικές άδειες λειτουργίας. Δεκάδες ιδιωτικές μονάδες λειτουργούν χωρίς άδεια, την ίδια ώρα που το κράτος δεν έχει προχωρήσει σε πλήρη ασφαλιστική κάλυψη των προσπαθειών για εξωσωματική.
Τα παραπάνω ανακοίνωσαν σήμερα η πρόεδρος της Εθνικής Αρχής Ιατρικώς Υποβοηθούμενης Αναπαραγωγής, αναπληρώτρια καθηγήτρια της Νομικής Σχολής του Πανεπιστημίου Αθηνών κ. Ξένη Παπαρρηγοπούλου - Σκορίνη και ο αναπληρωτής πρόεδρος της Εθνικής Αρχής Ιατρικώς Υποβοηθούμενης Αναπαραγωγής, καθηγητής Μαιευτικής – Γυναικολογίας Αριστοτελείου Πανεπιστημίου Θεσσαλονίκης κ. Βασίλης Ταρλατζής.
Οι δύο επιστήμονες υπογράμμισαν ότι το ισχύον θεσμικό πλαίσιο - των Νόμων 3089/2002 και 3305/2005 – δεν εφαρμόζεται ακόμη πλήρως και αυτό έχει ως αποτέλεσμα σοβαρές δυσλειτουργίες και ελλείψεις στο πεδίο της υποβοηθούμενης αναπαραγωγής.
Χαρακτηριστικό της κατάστασης αυτής είναι το γεγονός ότι αν και από τα τέλη του 2005 έχει συσταθεί και λειτουργεί ανεξάρτητη Εθνική Αρχή Ιατρικώς Υποβοηθούμενης Αναπαραγωγής, το τοπίο σε ότι αφορά τον έλεγχο και την εποπτεία του χώρου παραμένει ‘ομιχλώδες’ λόγω της έλλειψης υποδομών και προσωπικού από τα οποία πάσχει η πλήρης ανάπτυξη της Αρχής.
Η δυσλειτουργία αυτή είναι ιδιαίτερα οδυνηρή για τη χώρα μας, καθώς το ολοένα αυξανόμενο πρόβλημα της υπογονιμότητας συνδέεται έμμεσα και με το πρόβλημα της υπογεννητικότητας που μαστίζει την Ελλάδα την τελευταία εικοσαετία. Η ‘ολέθρια σχέση’ των δυο αυτών προβλημάτων απαιτεί τη στήριξη της Πολιτείας, η οποία μέχρι σήμερα δεν έχει κάνει πολλά πράγματα.
Οι δύο επιστήμονες παρουσίασαν την πρώτη ετήσια απολογιστική έκθεση της Αρχής και υπογράμμισαν την ανάγκη μεγαλύτερης ενίσχυσης του έργου τους από την Πολιτεία. Αναφερόμενη στην Εθνική Αρχή, η κ. Σκορίνη τόνισε ότι δεν είναι δυνατό να μιλήσει κανείς για την Εθνική Αρχή χωρίς να τη συνδέσει με τις μεθόδους τεχνητής γονιμοποίησης, οι οποίες εφαρμόζονται πολλά χρόνια ήδη και στην Ελλάδα, για την θεραπεία της αδυναμίας αναπαραγωγής, δηλαδή την αδυναμία απόκτησης τέκνου με φυσικό τρόπο.
Το γεγονός ακριβώς αυτό, είπε η κ. Σκορίνη, της τελειοποίησης των μεθόδων και των τεχνικών τεχνητής γονιμοποίησης και της όλο και πιο συχνής χρήσης τους σε μεγαλύτερο αριθμό προσώπων, από όλο και περισσότερους ειδικούς επιστήμονες, οδήγησε στην ανάγκη ρύθμισης του πεδίου της ΙΥΑ, δηλαδή στην ανάγκη διαμόρφωσης ενός ιδιαίτερου νομικού πλαισίου, με συγκεκριμένους κανόνες, που θα ανταποκρίνονταν στη νέα πραγματικότητα, και θα απαντούν όσο είναι δυνατό και στους ηθικούς προβληματισμούς που γεννούν οι νέες μέθοδοι.
Έτσι, θεσπίστηκε πρώτα ο ν. 3089/2002 και στη συνέχεια ο ν. 3305/2005, οι οποίοι καθόρισαν καταρχάς τους όρους υπό τους οποίους επιτρέπεται να υποβληθούν τα ενδιαφερόμενα πρόσωπα σε θεραπεία για την απόκτηση παιδιού. Αν δεν συντρέχουν οι προβλεπόμενοι όροι, η διαδικασία είναι παράνομη.
Ο ν. 3305/2005, όμως, ως πιο ειδικός, περιέχει και άλλες διατάξεις, ανάμεσα στις οποίες μεγάλη σημασία για τη δημόσια υγεία έχουν εκείνες που ορίζουν τις προϋποθέσεις για την ίδρυση και τη νόμιμη λειτουργία Μονάδων ΙΥΑ και Τραπεζών Κρυοσυντήρησης γεννητικού υλικού.
Δημιουργήθηκε λοιπόν, βάσει του άρθρου 19 του ν. 3305/2005 η Εθνική Αρχή ΙΥΑ, με ευρύτατες αρμοδιότητες, αποφασιστικές, εποπτικές, γνωμοδοτικές και ελεγκτικές. Βασικό έργο της η διαρκής εποπτεία και ο έλεγχος των ΜΙΥΑ και των Τραπεζών Κρυοσυντήρησης, η χορήγηση άδειας για να προχωρήσουν ορισμένες διαδικασίες, η τήρηση απόρρητων αρχείων και μητρώων για τις ΜΙΥΑ και τις εφαρμοζόμενες μεθόδους και φυσικά η επιβολή διοικητικών κυρώσεων (επί πλέον από τις ποινικές κυρώσεις) για τις παραβάσεις των όρων των δύο νόμων.
Αν η Αρχή είχε από την έναρξη λειτουργίας της την υποστήριξη της Πολιτείας, όπως έγινε και με τις άλλες ανεξάρτητες αρχές, ο σημερινός απολογισμός θα ήταν πολύ πιο πλούσιος και ενδιαφέρων.
Θα έδειχνε πόσο πολύτιμη και απαραίτητη είναι η σωστή άσκηση των αρμοδιοτήτων της για ένα χώρο ο οποίος ακόμη λειτουργεί όπως και προηγουμένως, στη βάση αρχών παρωχημένων, προσπαθώντας, όμως να ακολουθεί και να εφαρμόζει και τους νέους νομοθετικούς κανόνες, για τους οποίους δεν είναι πάντα και σωστά όλοι ενημερωμένοι.
Σ’ αυτή την λίγο μπερδεμένη πραγματικότητα, η Αρχή δεν έχει ούτε τη δυνατότητα πρόληψης σοβαρών περιστατικών, ούτε τη δυνατότητα της εκ των υστέρων επιβολής κυρώσεων για παράνομες ενέργειες.
Παρ’ όλα αυτά, έστω και χωρίς καμία βοήθεια και στήριξη, τα μέλη της Αρχής, επί ενάμισυ χρόνο, με προσωπικές θυσίες χρόνου και δυνάμεων, κατάφεραν να κάνουν αισθητή και υπολογίσιμη την παρουσία της στους ενδιαφερόμενους. Αυτό είναι περισσότερο από φανερό στις γνωμοδοτήσεις που εξέδωσαν, απαντώντας σε αιτήσεις προσώπων σχετικά με την ερμηνεία συγκεκριμένων διατάξεων του νόμου, αλλά και σε τρεις αποφάσεις για χορήγηση άδειας, σε θέματα για τα οποία ο ν. 3305 προβλέπει προηγούμενη άδεια της Αρχής.
Ο κ. Ταρλατζής αναφέρθηκε στο θέμα της υποβοηθούμενης αναπαραγωγής, τόσο σε ότι αφορά τον ορισμό όσο και στα προβλήματα που υπάρχουν. Διευκρίνισε ότι η υποβοηθούμενη αναπαραγωγή, όπως ορίζεται από το Νόμο, περιλαμβάνει την απλούστερη μορφή που είναι η σπερματέγχυση, με σπέρμα του συζύγου, την ‘κλασική’ εξωσωματική όπου χρησιμοποιούνται ωάρια της συζύγου και σπερματοζωάρια του συζύγου τα οποία τα φέρνουμε κοντά ώσπου να γίνει η γονιμοποίηση στο εργαστήριο, καθώς και την ενδοωαριακή έγχυση ενός σπερματοζωαρίου.
Είναι εξωσωματική που συνδυάζεται όταν έχουμε πρόβλημα με το σπέρμα του συζύγου. Επιπλέον, περιλαμβάνεται η χρησιμοποίηση είτε ωαρίων είτε σπερματοζωαρίων από τρίτους δότες κάτι το οποίο επιτρέπει ο νόμος μας με συγκεκριμένους κανόνες.
Είναι η προεμφυτευτική γενετική διάγνωση, που είναι η διάγνωση γενετικών νοσημάτων στο επίπεδο των εμβρύων πριν από την εμφύτευση, καθώς και η παρένθετη μητρότητα την οποία επίσης ο νομοθέτης μας την επιτρέπει αλλά επίσης ορίζει το πώς πρέπει να γίνεται.
Παρά το γεγονός ότι δεν υπάρχουν στη χώρα μας ακριβή επιδημιολογικά στοιχεία, καθώς δεν υπάρχει εθνικό σύστημα καταγραφής, υπολογίζεται ότι το πρόβλημα της υπογονιμότητας παγκοσμίως είναι γύρω στο 12% -15%. Η χώρα μας λέμε ότι μπορεί να είναι λίγο ψηλότερα για διάφορους λόγους και εκτιμούμε ότι τελικώς ο αριθμός των υπογόνιμων ζευγαριών είναι γύρω στις 250.000-300.000.
Όπως ανέφερε ο καθηγητής, το μέσο ποσοστό επιτυχίας εγκυμοσύνης σε εξωσωματική είναι γύρω στο 25% - 30% ανά προσπάθεια το οποίο σημαίνει ότι εάν ένα ζευγάρι κάνει περισσότερη της μιας προσπάθειας, όπως γίνεται πολύ συχνά, το ποσοστό αυτό ανεβαίνει και έτσι εκτιμάται ότι μετά από 5 προσπάθειες το ποσοστό αυτό ανεβαίνει γύρω στο 70% - 80%.
Αυτό είναι κάτι γνωστό για την εξωσωματική, διότι το ίδιο ισχύει και στις περιπτώσεις φυσιολογικής σύλληψης: ξέρουμε ότι ένα ζευγάρι φυσιολογικό που προσπαθεί να αποκτήσει παιδί μόνο του κάθε μήνα που έχει ελεύθερα επαφές οι πιθανότητες να επιτύχει εγκυμοσύνη είναι 20% - 25%.
Πηγή: http://www.iatronet.gr/
Νόμος υπ' αριθ. 3305 (ΦΕΚ Α 17 27.1.2005) Εφαρμογή της Ιατρικώς Υποβοηθούμενης Αναπαραγωγής
Στη σελίδα του Σωματείου Magna Mater είναι αναρτημένος ο νέος νόμος 3305/2005 ταξινομημένος ανά κεφάλαιο:
Κεφάλαιο Α' - Γενικές Διατάξεις (Άρθρα 1 - 5)
Κεφάλαιο Β' - Διάθεση Γεννητικού Υλικού (Άρθρα 6 - 13)
Κεφάλαια Γ' & Δ' - Διακίνηση Γεννητικού Υλικού (Άρθρα 14 & 15) & Μονάδες Ιατρικώς Υποβοηθούμενης Αναπαραγωγής & Τράπεζες Κρυοσυντήρησης (Άρθρα 16 - 18)
Κεφάλαιο Ε' - Εθνική Αρχή Ιατρικώς Υποβοηθούμενης Αναπαραγωγής (Άρθρα 19 - 25)
Κεφάλαιο ΣΤ' - Κυρώσεις (Άρθρα 26 & 27)
Κεφάλαια Ζ' & Η' - Ασφαλαστικές Διατάξεις (Άρθρο 28) & Τελικές Μεταβατικές Διατάξεις (Άρθρα 29 - 33)
Επίσης, μπορείτε να κατεβάσετε από το σύνδεσμο του Υπουργείου Υγείας ολόκληρο το νομοσχέδιο σε μορφή pdf.
Κεφάλαιο Α' - Γενικές Διατάξεις (Άρθρα 1 - 5)
Κεφάλαιο Β' - Διάθεση Γεννητικού Υλικού (Άρθρα 6 - 13)
Κεφάλαια Γ' & Δ' - Διακίνηση Γεννητικού Υλικού (Άρθρα 14 & 15) & Μονάδες Ιατρικώς Υποβοηθούμενης Αναπαραγωγής & Τράπεζες Κρυοσυντήρησης (Άρθρα 16 - 18)
Κεφάλαιο Ε' - Εθνική Αρχή Ιατρικώς Υποβοηθούμενης Αναπαραγωγής (Άρθρα 19 - 25)
Κεφάλαιο ΣΤ' - Κυρώσεις (Άρθρα 26 & 27)
Κεφάλαια Ζ' & Η' - Ασφαλαστικές Διατάξεις (Άρθρο 28) & Τελικές Μεταβατικές Διατάξεις (Άρθρα 29 - 33)
Επίσης, μπορείτε να κατεβάσετε από το σύνδεσμο του Υπουργείου Υγείας ολόκληρο το νομοσχέδιο σε μορφή pdf.
Νόμος υπ' αριθ. 3089 (ΦΕΚ Α 327/23-12-2002) Ιατρική Υποβοήθηση στην Ανθρώπινη Αναπαραγωγή
Μπορείτε να δείτε ή να κατεβάσετε το νόμο 3089/2002 σε μορφή pdf, εδώ.
